ბორჯომის და ბახმაროს ამინდი: სამთო-საკურორტო ჰავა, აბასთუმანიც
სამი ცნობილი სამთო კურორტი, სამი განსხვავებული ჰავა: რას ველოდოთ ბორჯომში, აბასთუმანსა და ბახმაროში სხვადასხვა სეზონზე და რატომ სჭირდება ბახმაროს საწვიმარი ზაფხულშიც.
ბორჯომი, აბასთუმანი და ბახმარო საქართველოს ძველი სამთო-საკურორტო ადგილებია, სადაც ხალხი საუკუნეზე მეტია სუფთა ჰაერისა და გრილი ზაფხულისთვის ჩადის. სამივე ტყიან მთებში მდებარეობს, მაგრამ ამინდი სრულიად განსხვავებულია: ბორჯომი ხეობაშია და შედარებით თბილია, აბასთუმანი უფრო მაღლაა და შედარებით მშრალია, ბახმარო კი მაღალმთიანი კურორტია, სადაც ზაფხულშიც ხშირად წვიმს და ნისლი დგება.
ქვემოთ მოყვანილი ყველა ციფრი 2016–2025 წლების მრავალწლიანი საშუალოა, ERA5 მონაცემებით. ეს არ არის პროგნოზი და კონკრეტული დღე შეიძლება საგრძნობლად განსხვავდებოდეს. ასევე გაითვალისწინეთ: სამთო ადგილებისთვის მონაცემი ბადის უჯრედის, ანუ ტერიტორიის საშუალოა — კურორტის მაღალ წერტილებში, ფერდობებსა და ქედებზე, როგორც წესი, უფრო ცივა.
ბორჯომი: ზომიერი ჰავა ხეობაში
ბორჯომი მტკვრის ხეობაში, ტყით დაფარულ ფერდობებს შორის მდებარეობს. ზაფხული აქ თბილი, მაგრამ თბილისზე რბილია: ივლისში დღის საშუალო მაქსიმუმი 26°-ია, აგვისტოში — 28°, ღამით კი 15–16°-მდე გრილდება. სწორედ გრილი ღამეები ხდის ბორჯომს ზაფხულის დასვენებისთვის კომფორტულს.
ზამთარი ზომიერად ცივია: იანვარში დღისით საშუალოდ 5°-ია, ღამით −5°. ნალექი მთელი წლის განმავლობაში თანაბრად ნაწილდება — იანვარში დღეების 41%-ში მოდის ნალექი, მაისში 54%-ში, აგვისტოში კი 33%-ში, რაც ბორჯომის ყველაზე მშრალი თვეა (49 მმ). დეკემბერში თვის ჯამი 107 მმ-ია, ამიტომ ზამთარში ხეობაში თოვლიც მოსალოდნელია. ახლო მომავლის ამინდისთვის იხილეთ ბორჯომის ამინდი 7 დღით.
გარდამავალი სეზონები ბორჯომში განსაკუთრებით ლამაზია. აპრილში დღისით საშუალოდ 15°-ია, ღამით 3°, ამიტომ დილით და საღამოს ქურთუკი ჯერ კიდევ საჭიროა. ოქტომბერში დღის მაქსიმუმი 17°-ია, მინიმუმი კი 6°: შემოდგომის ფერებში შეღებილი ტყე, მშრალი ბილიკები და ზომიერი ტემპერატურა ლაშქრობისთვის ერთ-ერთ საუკეთესო დროს ქმნის. ნოემბერში კი ხეობა უკვე ზამთარს უახლოვდება — ღამის საშუალო მინიმუმი 1°-მდე ეცემა.
აბასთუმანი: გრილი და შედარებით მშრალი
აბასთუმანი ცნობილი კლიმატური კურორტია, სადაც ასევე ასტროფიზიკური ობსერვატორია მდებარეობს — სუფთა ჰაერი და მოწმენდილი ცა აქ ტრადიციულად ფასობს. ბორჯომთან შედარებით აბასთუმანი შესამჩნევად გრილია: ივლისში დღისით საშუალოდ 24°-ია, აგვისტოში 25°, ღამით კი 13°. ზამთარი უფრო ცივია: იანვარში საშუალო მაქსიმუმი სულ 1°-ია, მინიმუმი კი −8°.
ნალექის მხრივ აბასთუმანი სამ კურორტს შორის ყველაზე ზომიერია. ნალექიანი დღეების წილი ზამთარში 33–35%-ია, ნალექის პიკი კი მაისსა და ივნისზე მოდის (57% და 53%). ივნისი ყველაზე სველი თვეა 122 მმ-ით. აგვისტოში ნალექიან დღეთა წილი 41%-მდე იკლებს. შემოდგომა აქ ადრე მოდის: ოქტომბერში დღისით საშუალოდ 14°-ია, ღამით კი მხოლოდ 3°, ნოემბერში კი ღამის მინიმუმი უკვე −2°-ია. ამიტომ სექტემბრის ბოლოდან აბასთუმანში ჩასვლისას თბილი სამოსი ბარგში აუცილებლად ჩადეთ, მაშინაც კი, თუ ბარში ჯერ კიდევ ზაფხულია.
ბახმარო: გრილი ზაფხული, ბევრი წვიმა და ნისლი
ბახმარო გურიის მთებში, მაღალ პლატოზე მდებარე კურორტია, რომელიც ძირითადად ზაფხულის დასასვენებლად არის ცნობილი. მისი ამინდი დანარჩენი ორისგან მკვეთრად განსხვავდება, რადგან შავი ზღვიდან მოსული ნოტიო ჰაერი მთებს აქ ეჯახება. შედეგად, ნალექი ძალიან ხშირია: ივლისში დღეების 88%-ში, ივნისში 85%-ში, აგვისტოში 80%-ში ფიქსირდება ნალექი. ივლისის ჯამი 290 მმ-ია — მეტი, ვიდრე თბილისში მთელი გაზაფხულის განმავლობაში მოდის.
ეს არ ნიშნავს, რომ ბახმაროში მთელი დღე წვიმს. ხშირად დილა მზიანია, ღრუბლები და ნისლი კი დღის მეორე ნახევარში იკრიბება. ზაფხულში დღის საშუალო მაქსიმუმი 16–18°-ია, ღამით კი 9–12°-მდე ეცემა. თუ ცხელი ბარიდან ჩადიხართ, თბილი სამოსი, ქურთუკი და წყალგაუმტარი ფეხსაცმელი აუცილებელია. ზამთარში ტერიტორიის საშუალო მაქსიმუმი იანვარში −1°-ია, მინიმუმი −7°, ხოლო ნალექი იანვარშიც დღეების 53%-ში მოდის — მაღლა ეს უხვ თოვლს ნიშნავს. სექტემბერშიც კი ნალექი დღეების 70%-ში მოდის, დღის მაქსიმუმი კი 15°-მდე ეცემა, ასე რომ ბახმაროს „სეზონი“ ამინდის თვალსაზრისით საკმაოდ მოკლეა და ივლის-აგვისტოზე მოდის. გამგზავრებამდე ნახეთ ბახმაროს ამინდი 10 დღით.
სამი კურორტის შედარება
| კურორტი | იანვარი (მაქს. / მინ.) | ივლისი (მაქს. / მინ.) | ნალექიანი დღეები ივლისში | ნალექი ივლისში |
|---|---|---|---|---|
| ბორჯომი | 5° / −5° | 26° / 15° | 48% | 82 მმ |
| აბასთუმანი | 1° / −8° | 24° / 13° | 47% | 90 მმ |
| ბახმარო | −1° / −7° | 17° / 11° | 88% | 290 მმ |
ცხრილიდან კარგად ჩანს, რომ ზაფხულის სიგრილისთვის ბახმარო ყველაზე „ძლიერი“ არჩევანია, მაგრამ ყველაზე წვიმიანიც. ბორჯომი და აბასთუმანი უფრო თბილი და მშრალია, ამიტომ ლაშქრობისა და ტყეში სეირნობისთვის უფრო პროგნოზირებადია.
როდის და როგორ დავგეგმოთ
- ბორჯომი: კომფორტულია მთელი წლის განმავლობაში; ზაფხულში თბილი დღეები და გრილი ღამეებია, აგვისტო ყველაზე მშრალია.
- აბასთუმანი: ზაფხულისთვის იდეალურია, ვისაც სიცხე არ უყვარს; ზამთარში ღამის ყინვა ჩვეულებრივია.
- ბახმარო: ძირითადად ზაფხულის კურორტია; წვიმა და ნისლი ზაფხულში ძალიან ხშირია, ამიტომ საწვიმარი და თბილი ტანსაცმელი სავალდებულოდ ჩათვალეთ.
- მთის გზები: ბახმაროსა და აბასთუმნისკენ მიმავალი გზები ცუდ ამინდში რთულდება; წვიმის ან თოვლის შემდეგ მოძრაობამდე გზის მდგომარეობის შესახებ ოფიციალური ინფორმაცია გადაამოწმეთ.
კლიმატური ნორმა სეზონის შერჩევაში გეხმარებათ, კონკრეტული დღისთვის კი ცოცხალ პროგნოზს უყურეთ: ბორჯომის ამინდი შაბათ-კვირას, აბასთუმნის ამინდი 7 დღით და ბახმაროს ამინდი საათობრივად. სხვა სტატიები ამინდსა და კურორტებზე იხილეთ სიახლეების გვერდზე.